Literatura

Szlakiem odmieńców

Opublikował

dnia

DzikieKarty

„Szlakiem odmieńców” to antologia fantastyki grozy wydana dzięki zaangażowaniu nielicznej grupy autorów. Wzięli oni na siebie ciężar całości projektu, będącego pokłosiem Całorocznych Zawodów Literackich, które zorganizował portal internetowy Horror Online. Co istotne, w tomie pojawiają się nazwiska raczej nieznane szerszemu gronu miłośników „opowieści z dreszczykiem”, nie obciążone oczekiwaniami, które zostałyby ukształtowane na podstawie wcześniejszych lektur. To bardzo istotne, bowiem odbiorcy podczas lektury kolejnych opowieści nie odnoszą ich wartości artystycznych do jednego-dwóch tekstów sygnowanych nazwiskami znaczącymi już coś w polskiej fantastyce grozy, które wybijałyby się w zdecydowany sposób ponad średni poziom zbioru. W ten sposób każdy z twórców miał równe szanse, aby zainteresować czytelnika swoją opowieścią i tylko od jego zdolności zależało, do jakiego stopnia je wykorzystał.

Temat nadrzędny zbioru to rozmaicie pojmowana odmienność, ale podczas lektury trudno nie odnieść wrażenia, iż niekiedy stawała się ona zaledwie ideowym punktem wyjścia dla szerszej refleksji nad tożsamością. Trudno bowiem czytać niektóre z zamieszczonych tu historii jako opowieści o inności. Ta bowiem nabiera kształtu dopiero w konfrontacji ze zwyczajnością, dla której punktem odniesienia pozostaje zarówno świat przedstawiony bohatera, jak i doświadczenie pozatekstowe czytającego. Co istotne, pisarze nie wahali się przed eksperymentowaniem z formą, toteż w tomie możemy znaleźć nie tylko opowieść utrzymaną w estetyce modnego nurtu bizarro fiction („Skórzane piękno” Marcina Piotrowskiego), ale i odwołujące się do konwencjonalnych rozwiązań „opowieści niesamowitej”. Nie brak też takich, które odwołują się (jakkolwiek czynią to w szczególny sposób) do XIX-wiecznych korzeni wywodzących się z niemieckiego preromantyzmu opowieści o duchach („Geistesgeschichte”).

Proponowaną czytelnikowi rozmaitość form można rozpatrywać jednakże nie tylko jako świadectwo artystycznych poszukiwań początkujących twórców, usiłujących odnaleźć się w konwencji fantastyki grozy. Przede wszystkim jest to świadectwo estetycznych możliwości (czy w pełni wykorzystanych, to kwestia osobna) opowieści grozy, której renesansem zainteresowania jesteśmy współcześnie świadkami. Dawno już bowiem przestała ona funkcjonować jako synonim twórczości eskapistycznej, oderwanej od problematyki dnia codziennego. Owszem, nierzadko zdarzają się i takie opowieści (maja one zresztą swych wiernych miłośników i miejsce w literaturze); jednakże – o czym świadczą choćby właśnie utwory zebrane w „Szlakiem odmieńców” – coraz częściej groza staje się probierzem ważności kwestii dalekich od rozrywkowych (znaczące pod tym względem pozostaje „Pod ciężarem grzechu” Sandry Gatt Osińskiej).

Oczywiście walory artystyczne nie powinny przesłaniać mankamentów natury edytorskiej. Z niejasnych przyczyn tom pozbawiony jest zarówno spisu treści, jak i numeracji stron. Co więcej, w „Cioci” i „Rudym” Macieja Szymczaka pojawia się pozostałość po korekcie w postaci zaznaczenia zbędnych przecinków. Oba uchybienia dobrym obyczajom w zakresie wydawania książek (cóż, że elektronicznych) w poważny sposób umniejszają przyjemność płynącą z lektury.

4 out of 6 stars

Recenzent: Adam Mazurkiewicz

Różni autorzy – Szlakiem odmieńców
Wydawca: brak informacji (2015)
Liczba stron: 58

Polecamy także